تصور بسیاری بر اینه که خلاقیت استعدادی ذاتیه و نوزاد با اون یا بدون اون پا به دنیا می ذاره. اما درست مثل بهره هوشی، خلاقیت هم در همه بچه ها به یک اندازه نیس. خلاقیت بیشتر از اونکه ذاتی باشه مهارتی یادگرفتنیه و والدین می تونن آموختن اونو آسون کردن کنن. خلاقیت کودکان فواید زیادی واسه ذهن، احساسات و حتی سلامت جسمی اونا داره. مثلا تحقیقی نشون داده که قدرت تخیل به کودکان کمک می کنه تا بهتر با درد کنار بیان. خلاقیت به اونا کمک می کنه اعتماد به نفس بالاتر و یادگیری بهتری داشته باشن و مهارتای اجتماعی خود رو پرورش بدن. در این مقاله درباره خلاقیت کودکان و راه های پرورش اون بیشتر می خونیم.

چیجوری خلاقیت کودکان رو پرورش دهی آموزشی

خلاقیت-خلاق

 

خلاقیت به خاطر این که کلیدِ موفقیتای مختلفه، عنصری مهم واسه شادی و سلامتیه و مهارتی پایه ای واسه پرورش در کودکان به حساب میاد. خلاقیت به کارای هنری و موسیقی محدود نمی شه، و واسه علوم، ریاضیات و حتی هوش اجتماعی و هوش هیجانی هم حیاتیه. آدمای خلاق انعطاف پذیرترند و مشکلات رو بهتر حل می کنن. این حالت به اونا امکان موافقت بیشتری با تکنولوژیای پیشرفته، تغییرات و در کنار اون بهره بردن از فرصتای جدید رو می ده.

چیجوری خلاقیت کودکان رو پرورش دهی آموزشی

محققان بسیاری باور دارن ما از پایه تجربیات زمان کودکی رو واسه بچه هامون تغییر دادیم به نحوی که به رشد خلاقیت اونا آسیب رسیده. شرکتای تولید کننده ی اسباب بازی و سرگرمی ، کودکان رو با جریانی بی انتها از شخصیتا، تصاویر، وسیله ها و دستورالعملای از پیش تعیین شده محاصره کردن که قوه ی تخیل رو ضعیف می کنن. کودکان دیگر احتیاج ندارن واسه بازی، تخیل خود رو به کار بگیرن و تصور کنن چوبی که در دست دارن یک شمشیره. یا واسه بازی با شمشیر احتیاج ندارن داستان یا شخصیتی ایجاد کنن، چون شمشیرهای شخصیت کارتونی محبوبشان رو دارن و فقط نقش اونو دوباره بازی می کنن.

چیجوری خلاقیت کودکان رو پرورش دهی آموزشی

چیجوری خلاقیت کودکان رو پرورش دهی آموزشی

۱. منابع لازم رو واسه کارای خلاقانه در اختیارشون بذارین

منبع کلیدی اینجا زمونه. کودکان واسه انجام بازیای خودانگیخته، بدون ساختار و تخیلی که در اون خبری از دستورالعملای بزرگترها نباشه زمان زیادی لازم دارن.

۲. فضایی مختص کارای خلاقانه داشته باشین

چیجوری خلاقیت کودکان رو پرورش دهی آموزشی

فضای خاصی در اختیارشون بذارین تا در اونجا بتونن شلوغ کاری کنن، مگه اینکه مشکلی با به هم ریختگی به دلیل کارای خلاقانه ی اونا نداشته باشین. احتیاجی نیس که این فضا یک اتاق بازی گرون قیمت باشه. بلکه می تونه گوشه ای از اتاق زیرشیروانی، زیرزمین، پارکینگ یا اتاق خودشون باشه که در اون کیسه لِگوها یا جعبه ی لباسای قدیمی رو قرار میدید تا بتونن با اون در نقشای متفاوتی بازی کنن. خلاقیت در جایایی محدود بیشتر از همیشه رشد می کنه، مثلا در نواحی زاغه نشین کنیا. مهم اینه که بچه ها احساس کنن در این فضا کنترل به دست آنهاست.

۳. سادگی رو مورد توجه بذارین

چیجوری خلاقیت کودکان رو پرورش دهی آموزشی

درست مثل اینکه لزومی نداره واسه درست کردن محل بازی اونا به خودتون زحمت زیادی بدین. به بهترین و جدیدترین وسایل بازی هم احتیاجی ندارین. بازیا و فعالیتا رو ساده برگزار کنین. مثلا بذارین با لگوا بازی کنن و به جای دنبال کردن دستورالعملا بتونن از تخیل خود استفاده کنن و چیزی که می خوان رو بسازند.

۴. هدایای بچتون رو مدیریت کنین

دفعه ی بعد که کسی از شما پرسید چه هدیه ای رو مناسب بچتون میدونید مثالایی از لوازم هنری، دوربینای ارزون قیمت، اجزای لازم واسه درست کردن لباس، یا ساختن وسیله ای بیارین. این وسایل رو در جعبهایی بذارین که مدیریت اونا واسه کودک آسون باشه.

۵. خونه ی خود رو به ظرف کِشت خلاقیت بدل کنین

جدا از اینکه فضایی که به انجام کارای خلاقانه اختصاص میدید حال و هوای خونه رو هم باید واسه کارای خلاقانه آماده کنین.

۶. ایده پردازی رو وسوسه کنین

کودکان رو وسوسه کنین که نظرات زیاد و متقاوتی رو بگن، اما در مقابل میل داخلی تون به ارزش گذاری ایده های بچتون مقاومت کنین. سر سفره ی شام می تونین نظرخواهی کنین که آخر هفته آینده دوست دارن چیکار کنن، تشویق شون کنین کاری رو بگن که تا به حال انجام نداده ان. اشاره ای به غیرعملی بودن ایده ای که مطرح می کنن نداشته باشین. تصمیم نگیرید که کدوم ایده ها بهترین ان. تمرکز کار خلاقانه باید روی مراحل اون، یعنی ایجاد ایده های تازه باشه نه آزمایش اونا.

۷. به کودکان کمک کنین حواس خود رو به کار بندازن

چیجوری خلاقیت کودکان رو پرورش دهی آموزشی

واسه پرورش خلاقیت کودکان اونا رو به دنیا وارد کنین تا بتونن از تموم حواس خود استفاده کنن. واسه این کار احتیاج به سفرهای گرون ندارین. اونا رو به کتابخونه، موزه و بیرون از خونه ببرین. از اونا بخواهید تصور کنن سفر به نقاط دوردست، مثلا سافاری در آفریقا، چیجوری هستش. ممکنه با چه حیواناتی برخورد کنن؟ حرکت در دشتای آفریقا چیجوری هستش؟ در اونجا چه بوهایی به مشام می رسه؟ حیوانات چه صداهایی در میارن؟

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   چیجوری خود رو ببخشیم

۸. کودکان رو تشویق کنین شکست بخورند و اشتباه کنن

درست خوندین، دلیل اون اینه که کودکانی که از شکست و قضاوت بقیه می ترسن افکار خلاقانه شون رو مهار می کنن. اشتباهاتی رو که اخیرا انجام دادین با کودکان تون درمیان بذارین تا بدونن اشتباه کردن عادیه. خندیدن به اشتباهات عادتیه که با خود شادی میاره.

۹. نوآوری و خلاقیت کودکان رو تشویق کنین

چیجوری خلاقیت کودکان رو پرورش دهی آموزشی

دیوارها رو با کارای خلاقانه ی و هنری اونا بپوشونین. با بچتون درباره هنرمندان، موسیقی دانا و محققان محبوب تون حرف بزنین. علاقه تون رو به معماری و عکاسی یا گروه موسیقی جدیدی که دلتون می خواد بیست وچهارساعته بهش گوش کنین با اونا در بین بذارین. به استقبال تکنولوژیای جدید مثل توئیتر برید تا کودک تون به شکلی رشد کنه که تغییر براش هیجان انگیز باشه، نه طاقت فرسا و ترسناک.

۱۰. به کودکان آزادی عمل و اختیار بدین

چیجوری خلاقیت کودکان رو پرورش دهی آموزشی

کودکان واسه اینکه بتونن به کشف ایده ها و انجام کارای خلاقانه بدن، به آزادی عمل احتیاج دارن. رئیس مآب نباشید. زندگی با ترس اینکه ممکنه نتونن به دانشگاه خوبی برن رو کنار بذارین. به عنوان کسی که از دانشگاه خوبی فارغ التحصیل شده ام باید بگم دانشگاه ازم آدم شادتری نساختهه.

۱۱. هدف تعیین نکنین

کودکان هنگام بازی اگه به حال خود گذاشته شن معمولا بسیار خلاق هستن اما دخالت بیشتر از اندازه والدین محل بیرون اومدن آب زیر زمینی ی خلاقیت کودکان رو خشک می کنه. بچهایی که آزادانه با هم بازی می کنن حتی می تونن بازیایی با قوانین پیچیده ایجاد کنن و در صورت ضرورت در این قوانین اصلاحاتی بکننن. طبق گفته پیاژه اینجور بازیایی که بدون دخالت بزرگسالان انجام می شه باعث رشد قدرت تشخیص اخلاقی کودکان می شه. محدود کردنای بیرونی اعمال شده به کودکان، مثل مجبور کردن اونا واسه رنگ آمیزی درون خطوط می تونه انعطاف پذیری تفکرشون رو کاهش بده. در یک مطالعه مشخص شد تنها با نمایش نحوه ی کنار هم قرار دادن اجزای یک مدل، روشای خلاقانه ای که به ذهن کودکان می رسه کاهش پیدا می کنه.

۱۲. زمینه مطالعه و شرکت در فعالیتای هنری رو جفت و جور کنین

محیطی رو جفت و جور کنین که مطالعه در اون، کاری لذت بخش واسه کودک باشه. دیدن تلویزیون و بقیه صفحات نمایش رو محدود کنین تا جای بیشتری واسه کارای خلاقانه باز شه. کارایی مثل تمرین یک نمایش نامه، یادگیری نقاشی، خوندن سری کتابای نویسنده ی مورد علاقه.

۱۳. فرصت بیان افکار مخالف رو بهش بدین

فرصت بیان «افکار مخالف» رو به کودک بدین. بذارین با شما مخالفت کنن. تشویق شون کنین بیشتر از یک راه حل واسه مشکل پیدا کنن. زمانی که با موفقیت مشکلی رو حل کردن، از اونا بخواهید دوباره اونو با راهی جدید حل کنن (راه حل برابر اما راه متفاوت). بعد بخواهید راه حلای بیشتری واسه حل همون مشکل پیدا کنن. طوفان فکری و ثبت ایده ها روی کاغذ رو به اونا پیشنهاد کنین.

۱۴. به بیانِ خلاقیت کودکان پاداش ندین

انگیزهای بیرونی، مثل تشویق، به دلیل کم کردن از کیفیت جواب و انعطاف افکار در خلاقیت کودک مشکل ایجاد می کنن. بذارین کودکان مهارت خود رو در فعالیتای خلاقانه ای که خودشون از درون واسه اون انگیزه دارن پرورش دهند. سعی نکنین با دادن جایزه و انگیزه بیرونی اونا رو تشویق کنین. مثلا به جای پاداش دادن به کودک واسه تمرین پیانو بذارین کاری رو بکنه که لذت بیشتری از اون می بره، ممکنه اون دوست داشته باشه نقاشی بکشه یا در یک کلاس علمی شرکت کنه.

۱۵. توجه به محصول پایانی رو متوقف کنین

چیجوری خلاقیت کودکان رو پرورش دهی آموزشی

به جای تمرکز روی نتایج، به فرایندها توجه نشون بدین. یک روش واسه این کار اینه که درباره نحوه ی انجام کار از اون سؤال بپرسید. «از کاری که می کنی لذت می بری؟»، «تموم شد یا ادامه داره؟»، «از چیه این کار خوشت میاد؟»

۱۶. زمینه فعالیت در چیزی که بهش علاقه دارن رو جفت و جور کنین

چیجوری خلاقیت کودکان رو پرورش دهی آموزشی

به علائق بچتون توجه کنین و فعالیتا و مواد ساده ی لازم واسه کار در اون زمینه رو واسه شون جفت و جور کنین. مثلا اگه بچه شما به زمین شناسی علاقه داره کتابایی در این موضوع و نمونه هایی از سنگا رو در اختیارش قرار بدین.

۱۷. واسه خلاقیت خودتون زمانی اختصاص بدین

از آنجایی که کودکان هرچه در والدین شون ببینن یاد می گیرن، شمام باید خلاق باشین. وقتی بچتون مشغول نقاشی، ساختن یا رنگ کردنه بهش ملحق شید. دختر کوچیکی از والدینش میخواس بهش واسه ساختن یک جنگل هنری در اتاق نشیمن کمک کنن، مادرش در اول دودل بود اما آخرش این کار موقعیتی عالی واسه خونواده درست کرد تا به هم نزدیک شن و اوقات خوشی رو با هم بگذرونن.

چیجوری خلاقیت کودکان رو پرورش دهی آموزشی

منبع : greatergood psychcentral

 


دسته‌ها: آموزشی